گیاهان دارویی یکی از منابع مهم تولید دارو هستند که بشر سالیان دراز از آنها استفاده نموده است. در سالهای اخیر نیز گیاهان دارویی نه تنها ارزش خود را در زمینه تولید دارو از دست ندادهاند بلکه اهمیت آنها نیز فزونی یافته است. آویشن از جمله گیاهان دارویی علفی و معطر است و در درمان بسیاری از بیماریها از جمله سرماخوردگی، سردرد، درمان افسردگی و همچنین تنظیم هورمونهای زنانه بسیار موثر است.
گیاه دارویی آویشن با نام انگلیسی و علمی Thymus از خانواده Lamiaceae یا نعناعیان و بومی مناطق معتدل اروپا، شمال آفریقا و آسیاست. نام علمی این گیاه از ریشه کلمه یونانی Thyme به معنای بوی خوش و ملایم است. آویشن یکی از مهمترین و شناختهشدهترین گیاهان دارویی در ایران است که به دلیل داشتن دو ترکیب تیمول و کارو اکرول دارای خواص دارویی ضد میکروبی، ضد باکتریایی و ضد نفخ است. از این گیاه در دنیا حدود ۳۵۰ گونه معرفی شده است.۱۴ گونه از گیاه آویشن در مناطق مختلف کشورمان شناسایی شده است که برخی از آنها انحصاری هستند. این گیاه در اکثر ارتفاعات مناطق ایران و در گونههای مختلف در فصل بهار قابل برداشت است.
از این بین بیشترین پراکندگی را در شمال و غرب کشور داریم که ۱۰ گونه در استانهای شمالی، ۱۱ گونه مربوط به استانهای غربی، ۷ گونه در استانهای مرکزی، یک گونه در فارس و دو نوع در کرمان وجود دارد. این گیاه در مناطق مختلف دارای اسامی متفاوت از جمله: آویشم، اوشن، آذربه، آذر روبه، سیسنبر، صعتر، اشمه کوهی و… است.
آویشن به دلیل طعم متمایزش تا به امروز به عنوان یک غذای اصلی در آشپزی باقی مانده است. اما آویشن همچنین دارای تعدادی از خواص دارویی مفید است.
آویشن گیاهی اثبات شده برای درمان سرفه، گلودرد، برونشیت، لانژیت، تنگینفس و سرماخوردگی است. این گیاهِ خلطآور میتواند عفونتهای ناشی از تجمع سرماخوردگی و آنفولانزا را از مجاری تنفسی و گلو پاک کند. استفاده از دمنوش یا جوشانده برگهای خشک آویشن روزانه دو مرتبه در هنگام بیماری در رفع سرفه و گلودرد موثر است. از این گیاه فرآوردههای دارویی مختلفی ساخته شده که سازمان نظارت بر امور دارویی وزارت بهداشت نیز آنها را تایید کرده است. ازجمله شربتهای توسیان، تیمیان، تیمکس، برونکوباریج و برونکوتیدی از فنلها و فلانوئیدهای موجود در عصاره گیاه آویشن است.
کپک یک آلاینده رایج و بالقوه خطرناک هوا است که می تواند در خانه شما کمین کند. هنگامی که آن را شناسایی کردید، می خواهید اقدامات لازم را برای خلاص شدن از شر آن یک بار برای همیشه انجام دهید. در برخی موارد، روغن آویشن ممکن است پاسخگو باشد. فواید آویشن ممکن است در کنترل پوسیدگی کپک خاکستری در میوه گواوا موثر باشد.این اثرات ممکن است به قالب در خانه نیز تبدیل شود. فواید آویشن میتواند به عنوان یک ضدعفونیکننده در خانههایی که غلظت کم کپک وجود دارد استفاده شود.با این حال، اگر کپک قابل توجهی در خانه خود پیدا کردید، بهتر است از یک متخصص برای حذف آن استفاده کنید.
تیمول، یکی از ترکیباتی است که در بسیاری از آفتکشها (هم انواع مناسب برای محیطهای بسته و هم انواع مناسب برای محیطهای باز) استفاده میشود. این ترکیب هم برای مقابله با باکتریها و ویروسها مورد توجه است و هم برای مقابله با موجوداتی مانند موشها.
یکی از مطالعات اخیر نشان میدهد که عصاره آویشن حتی میتواند پشهها را نیز دفع کند، اما رشد آویشن در باغ بهتنهایی برای بهرهمندی از این خاصیت کافی نیست. درواقع، برای اینکه بتوانید بهترین نتیجه را از نظر مقابله با آفتها بگیرید، باید برگهای آویشن را میان دستان خودتان له کنید تا عصاره یا روغن آن کاملا خارج شود.
شما همچنین میتوانید برای دفع کردن حشرات از باغ خودتان، نوعی دفعکننده خانگی بسازید. این محلول از ترکیب ۴ قطره عصاره آویشن به ازای هر قاشق چایخوری از روغن زیتون، یا ترکیب ۵ قطره از عصاره آویشن با هر ۶۰ میلیلیتر از آب ساده به دست میآید.
آویشن دارای ویتامینهای C، E، B، A، پتاسیم، آهن، کلسیم، منگنز، فسفر، منیزیم و سلنیوم است. همچنین این گیاه آنتیاکسیدانهای قدرتمندی دارد که میتواند سپری در برابر انواع بیماریها بهخصوص سرماخوردگی و آنفولانزا باشد. امروز فرآوردههای مختلفی از گیاه آویشن تولید شده است. ازجمله این فرآوردهها میتوان به: روغن، عرق، چای کیسهای و شربت یا عصاره آویشن اشاره کرد.
آویشن سرشار از آنتیاکسیدانهایی مانند تیمول و کارواکرول است که میتوانند از فولیکولهای مو در برابر آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد محافظت کنند. همچنین خاصیت ضد التهابی آویشن میتواند التهاب پوست سر را که یکی از عوامل ریزش مو است، کاهش دهد. حاوی ویتامینها و مواد معدنی ضروری مانند ویتامین A، ویتامین C، آهن، و کلسیم است که میتوانند به تقویت موها و جلوگیری از نازک شدن آنها کمک کنند. این گیاه خاصیت ضد قارچی دارد و میتواند به درمان شوره سر که ناشی از قارچ مالاسزیا است، کمک کند.
لازم است بدانید که این گیاه نیز همانند بسیاری از مواد غذایی ممکن است در بعضی از افراد باعث بروز ناراحتی شود. مصرف گیاه آویشن و دمنوش آن بسیار مفید است اما مواردی نیز دیده شده که این گیاه نه تنها فایدهای نداشته، بلکه موجب بروز مضراتی نیز در افراد شده است. این عوارض جانبی تا حدودی به سیستم بدنی افراد مربوط است.
آویشن از زیر مجموعه خانواده نعناعیان محسوب میشود. در خانواده نعناعیان گیاهان دیگری نظیر پونه کوهی، رزماری، ریحان و کرفس نیز وجود دارند. اگر که به هر یک از این گیاهان حساسیت دارید بهتر است که آویشن نیز مصرف نکنید، چونکه همه این گیاهان از یک خانواده هستند و اثرات یکسانی دارند. در صورتی که پس از مصرف آویشن یا دمنوش آویشن به علائمی نظیر؛ درد قفسه سینه، تنگی نفس، گرفتگی گلو، سرفه مداوم و… مبتلا شدید سریعاً به پزشک مراجعه نمایید.
در بعضی از مطالعات و گزارشات به این موضوع اشاره شده است ، کسانی که از لیسترین، به عنوان یک ضد عفونی کننده برای درمان مشکلات مزمن انگشت پا استفاده میکنند ،دچار التهابات پوستی میشوند. در حالی که ممکن است این یک واکنش آلرژیک باشد ، توصیه میشود که بر روی جراحات پوستی و در افراد مبتلا به آتوپی اجتناب شود.
اگر از آویشن برای حل مشکلات پوستی و درمان آکنه استفاده می کنید ، احتیاط نمایید زیرا این گیاه و روغن آن در کسانی که پوست حساسی دارند و دچار حساسیت پوستی می باشند ، التهابات پوستی ایجاد می کند.
این گیاه حاوی ترکیبات فعالی مانند تیمول و کارواکرول است که اثرات ضدعفونیکننده و آنتیاکسیدانی دارند. با این حال، مصرف زیاد آویشن میتواند مشکلات گوارشی را به همراه داشته باشد. از جمله این مشکلات میتوان به تهوع، استفراغ، اسهال و نفخ اشاره کرد. این عوارض به دلیل تحریک دیوارههای معده و روده ناشی از ترکیبات موجود در آویشن است. افرادی که به این گیاه حساسیت دارند، ممکن است بیشتر در معرض این عوارض قرار بگیرند. همچنین، مصرف آویشن در دوزهای بالا میتواند منجر به سوزش معده یا رفلاکس اسید شود. برای کاهش خطر بروز این مشکلات، توصیه میشود آویشن را به میزان متعادل مصرف کنید.
مصرف آویشن میتواند به افزایش خونریزی منجر شده و از لخته شدن خون به موقع و در روال صحیح، جلوگیری کند. البته این بدان معنا نیست که با مصرف کمی آویشن، لخته شدن خون، انجام نخواهد شد؛ بلکه آویشن میتواند در آن اختلال ایجاد کند. بنابراین افرادی که قرار است تحت عمل جراحی قرار بگیرند، طبق احتیاط پیش از عمل و پس از آن (دو هفته در بهترین حالت)، از مصرف آویشن پرهیز نمایند.
آویشن در افرادی که طبعی آلرژیک دارند، میتواند آلرژیزا باشد. این افراد با مصرف آویشن، ممکن است حساسیتهای تنفسی یا پوستی از خود نشان دهند. (به ویژه ثابت شده است که افراد با داشتن حساسیت به پونه کوهی، حساسیت زیادی به آویشن نیز خواهند داشت.)
آویشن برای افرادی که داروهای ضدتیروئیدی استفاده میکنند، گیاهی مضر به شمار میرود و باعث تحریک بیشتر تیروئید خواهد شد.
مضرات آویشن برای زنان باردار به خاصیت آن در تحریک رحم مربوط شده و احتمال سقط جنین را همراه خواهد داشت. به ویژه مضرات آویشن برای زنان باردار در سه ماهه نخست بارداری بسیار بیشتر بوده و به محض آن که از بارداری خود مطلع شده و یا تصمیم به آن گرفتید، بهتر است که مصرف آویشن را کنار بگذارید. اگر در دوران بارداری خود به سر برده و پیش از این از آویشن استفاده کردهاید، جای نگرانی نیست و تنها از این پس، رعایت داشته باشید.
خواص و عطر آویشن از چشمهای کسی پنهان نیست. اغلب افراد برای خاصیت و خوش طعم شدن غذاهای خود از این گیاه مفید استفاده میکنند. طعم دادن به گوشتها، طعم دادن به خورشها و طعم دادن به مایه گوشتیهای متنوع را میتوان مهمترین کاربردهای آویشن در آشپزی دانست. معمولاً استفاده از پودر آویشن را در دستورهای آشپزی فرانسوی و ایتالیایی جهت طعمدار کردن گوشت قرمز و گوشت مرغ میتوان مشاهده نمود.
برگ آویشن یا پودر آویشن در چیدن تمامی لایههای پیتزا دیده میشود. همچنین میتوان آویشن تازه یا پودر آویشن را در دستور پخت سوپها و خوراکهای فرانسوی نیز مشاهده کنید. برگ آویشن معمولاً دیر پز است بنابراین در زمان استفاده میبایست از همان ابتدا درون قابلمه بریزید تا عطر آن به خوبی در غذا بماند. در صورت استفاده از پودر آویشن لازم است تا در ۲۰ دقیقه پایانی پخت به غذا اضافه کنید.
مایه ماکارونی، مایه لوبیا پلو، مایه پیتزای مخلوط، مایه لازانیا و هر مایه گوشتی دیگری که حاوی گوشت چرخکرده یا حتی سویا از جمله موادیست که استفاده آویشن در آن باعث خوش طعمتر شدن آن میشود. برای حفظ بهتر عطر و طعم آویشن، میبایست آن را بعد از خاموش کردن حرارت به غذا اضافه کنید.
از گذشته تا به امروز ضمن مصرف آویشن در طبخ گوشت و پخت انواع غذاها، استفاده از آن به عنوان مصارف دارویی نسز بسیار کار آمد بوده است. شایان ذکر است امروزه علاوه بر آویشن گیاهان معطر و مفید زیادی نیز شناخته شده که هر یک مصرف دارویی و غذایی دارند.
نحوه نگهداری آویشن بسته به نوع آن متفاوت است. در این باره، موارد زیر را در نظر داشته باشید:
آویشن بهعنوان یک گیاه دارویی با خواص متنوع، میتواند بهعنوان یک درمان طبیعی مؤثر برای مقابله با سرماخوردگی به کار رود. از تسکین گلودرد و التهاب گرفته تا تقویت سیستم ایمنی و بهبود خواب، این گیاه بهواسطه خواص ضدمیکروبی و ضدالتهابی خود میتواند در بهبود علائم سرماخوردگی کمک شایانی کند. با مصرف دمنوش، بخور و روغن آویشن، میتوانید به بهبود خود بیشتر کمک کنید. با این حال، لازم است همواره از مشاوره پزشک بهرهمند شوید و از مصرف بیشازحد این گیاه خودداری کنید. در نهایت، آویشن نه تنها یک خوشبوکنندهی طبیعی برای غذاهاست، بلکه داروی گیاهی قوی در مبارزه با سرماخوردگی شما خواهد بود.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
