رزماری یکی از بهترین و محبوب‌ترین گیاهان در طب سنتی است که به دلیل داشتن خواص و مزایای گسترده بسیار مورد توجه قرار گرفته است. مصرف این گیاه فوق‌العاده می‌تواند نقش بسیاری در درمان امراض مختلف و همچنین تقویت سیستم ایمنی دارد. رزماری یک گیاه خوراکی است که به طور گسترده در آشپزی استفاده می.شود. برگ‌ها و شاخه‌های رزماری برای افزودن عطر و طعم خاص به غذاها، سس‌ها، نوشیدنی‌ها و دسرها مورد استفاده قرار می‌گیرند. جالب است بدانید که این گیاه در تهیه عطرها، لوسیون‌ها و محصولات آرایشی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. 

گیاه رزماری به عنوان نمادی از وفاداری و استقامت شناخته می‌ شود. در گذشته، این گیاه به عنوان یکی از گل ‌های محبوب در مراسم‌ های عروسی استفاده می ‌شد و نماد وفاداری داشت. همچنین در مراسم تدفین، برای حفظ خاطرات فوت‌ کرده ‌ها، از گیاه رزماری استفاده می ‌شد که نشان دهنده جاودانگی بوده است.

خاستگاه رزماری

رزماری یک گیاه همیشه سبز و معروف است که با نام علمی  Rosmarinus officinalis شناخته می‌شود. این گیاه چند ساله و دارای شاخه‌های چوبی و برگ‌های خزان مانند و رنگ‌های متنوعی است که زیبایی فوق‌العاده به آن بخشیده‌اند.  برگ های رزماری بومی مناطق ساحلی در جنوب اروپا و شمال آفریقا هستند و در حال حاضر در سراسر جهان پرورش داده می شوند. جالب است بدانید که این گیاه بیشتر در مناطق مدیترانه‌ای یافت می‌شود.

خواص درمانی

رزماری همچنین از خواص دارویی زیادی نیز برخوردار است که محبوبیت آن را دوچندان کرده است. از قدیم الایام، رزماری در طب سنتی برای درمان بیماری‌های مختلف از جمله مشکلات گوارشی، عفونت‌ها، التهاب‌ها و بهبود سلامت پوست و مو مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

روغن رزماری برای مو

استفاده از روغن رزماری برای مو، آلوپسی آندروژنتیک را درمان می‌کند. طبق نتایج یک مطالعه زمانی که افراد مبتلا به آلوپسی آندروژنتیک دو بار در روز به مدت ۶ ماه، روغن رقیق‌شده این گیاه دارویی را روی پوست سرشان استعمال کردند، افزایش ضخامت مو را تجربه کردند. این درمان اثراتی مشابه استفاده از ماینوکسیدیل (روگین)، یک داروی رایج برای رشد مجدد مو، داشت.

به‌علاوه این افراد در مقایسه با افرادی که ماینوکسیدیل مصرف کردند، خارش پوست سر کمتری را گزارش کردند که این نشان می‌دهد این گیاه دارویی قابل تحمل‌تر و ملایم‌تر است. این گیاه بهترین درمان ریزش مو است و طرز استفاده روغن رزماری برای مو نیز آغشته کردن روغن با کف سر است.

روغن و جوشانده رزماری برای رشد ابرو و مژه

روغن این گیاه دارویی همچنین می‌تواند به‌عنوان یک سرم تقویت‌کننده رشد ابرو و مژه استفاده شود. روغن رزماری به دلیل داشتن ترکیبات ارگانیک منحصربه‌فرد، به رشد سریع و تغذیه‌رسانی کمک می‌کند.

برای تسریع رشد می‌توانید روغن این گیاه دارویی را چندین بار در روز به‌آرامی روی ابروها ماساژ دهید. روغن رزماری برای ابرو را همچنین می‌توان با روغن کنجد و آب‌لیمو نیز ترکیب کرد. سپس این ترکیب را می‌توان با یک سوآپ پنبه‌ای روی ابروها استعمال کرد. می‌توانید این کار را دو بار در روز تکرار کنید.

خواص رزماری در لاغری (رزماری برای لاغری شکم)

یکی از خواص زیاد جست‌وجو شده این گیاه دارویی برای لاغری است. چای یا دم‌نوش این گیاه دارویی می‌تواند به کاهش وزن کمک کند. پلی‌فنول‌هایی که در چای رزماری موجودند نقش موثری در بالابردن متابولیسم و افزایش چربی‌سوزی دارند. این گیاه همچنین می‌تواند به سرکوب اشتها کمک کند و دنبال‌کردن رژیم غذایی سالم را راحت‌تر کند.

طریقه مصرف رزماری برای لاغری به اینصورت است که اگر قبل از صرف غذا یک فنجان چای این گیاه دارویی را بنوشید، این چای پرخاصیت به شما کمک می‌کند کمتر غذا بخورید و تغذیه‌تان را در طول روز بهتر کنترل کنید! افزودن این عادت کوچک به روتین روزانه‌تان می‌تواند در طول زمان تفاوت بزرگی ایجاد کند که از مهمترین خواص رزماری در لاغری است.

خواص قطره رزماری برای ریه

خواص این گیاه دارویی برای ریه بی‌شمارند و این گیاه به درمان بسیاری از اختلالاتی که ریه‌ها را درگیر می‌کنند کمک می‌کند. زمانی که روغن این گیاه دارویی را استنشاق کنید، به‌عنوان خلط‌ آور عمل می‌کند و احتقان گلو ناشی از آلرژی، سرماخوردگی یا آنفولانزا را تسکین می‌دهد.

استنشاق رایحه این گیاه به علت خواص ضدعفونی‌کنندگی‌ای که دارد می‌تواند با عفونت‌های تنفسی مبارزه کند. همچنین دارای اثرات ضداسپاسم است که به بهبود و درمان آسم برونش کمک می‌کند.

از روغن رزماری در دستگاه خوشبوکننده هوا استفاده کنید یا چند قطره را در یک لیوان یا یک قابلمه کوچک آب جوش بریزید و ۳ بار در روز بخار حاصل از آن را استنشاق کنید.

فواید روغن رزماری برای یبوست

در اروپا، اغلب از این گیاه دارویی برای کمک به درمان سوءهاضمه استفاده می‌شود. در حقیقت کمیسیون E آلمان، خواص این گیاه دارویی برای درمان سوءهاضمه را تایید کرده است. بااین‌حال، هنوز هیچ مدرک علمی قطعی‌ای برای پشتیبانی از این ادعا وجود ندارد.

علاوه‌براین از روغن این گیاه دارویی برای تسکین دیگر اختلالات گوارشی از جمله گاز معده، اسپاسم معده، نفخ و یبوست استفاده می‌شود. این روغن همچنین سبب تقویت اشتها می‌شود و به تنظیم تولید صفرا (که نقش مهمی در هضم دارد) کمک شایانی می‌کند.

برای درمان بیماری‌های معده، ۱ قاشق‌چای‌خوری روغن حامل (همچون روغن نارگیل یا روغن بادام) را با 5 قطره روغن رزماری مخلوط کنید. سپس به‌ آرامی مخلوط حاصل را روی شکمتان ماساژ دهید. استفاده منظم از روغن این گیاه دارویی به این روش سبب سم‌زدایی کبد شده و سلامت کیسه صفرا را بهبود می‌دهد.

جوشانده رزماری تا چند روز قابل استفاده است؟

مدت زمان نگهداری آن حدود 1 تا 2 هفته است. محلول رزماری را می‌توان در یخچال نگهداری کرد و در صورت نگهداری مناسب به مدت یک تا دو هفته استفاده کرد. در مورد نحوه استفاده از آن، برخی مصرف کنندگان پیشنهاد می‌کنند که آن را روی سر بریزید و ریشه و پوست سر را اشباع کنید، در حالی که برخی دیگر اسپری کردن آن را روی سر توصیه می‌کنند.

مضرات و عوارض جانبی 

رزماری نیز مانند هر گیاه دارویی دیگر در کنار مزایای گسترده‌ای که دارد از یکسری عوارض جانبی نیز برخوردار است که نباید از آن غافل شد. البته توجه داشته باشید که این عوارض جانبی بیشتر در دوزهای بالای مصرف این گیاه دیده می‌شود. بنابراین اگر فردی در مصرف رزماری زیاده‌روی نکند به احتمال زیاد هیچ‌ یک از این عوارض را مشاهده نخواهد کرد. از مهم‌ترین عوارض جانبی مصرف رزماری می‌توان به جمع شدن آب در ریه، استفراغ، اسپاسم عضلانی، سقط جنین و گاهی غش کردن اشاره کرد. 

طبع رزماری در طب سنتی ایرانی

گیاه رزماری طبعی گرم و خشک دارد، به این معنی است که خواص حرارتی و خشکی دارد که برای مصرف در فصل ‌های سرد (پاییز و زمستان) و برای بر قراری تعادل مزاج ‌های سرد و مرطوب مناسب است. گیاه رزماری به عنوان یک گیاه دارویی با طبع گرم و خشک، در طب سنتی و آشپزی کاربرد زیادی دارد.

رزماری در آشپزی

رزماری به خاطر طعم تند و خاصش در آشپزی به عنوان یک گیاه معطر و محبوب بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه برای طعم دادن به غذا ها خصوصا انواع گوشت قرمز، مرغ و ماهی و همچنین به عنوان طعم دهنده به سوپ ها، خورش ها و سس ها بسیار پرکاربرد است. برگ های باریک و سبز این گیاه را می توان به صورت تازه و یا خشک در آشپزی استفاده کرد.

استفاده از اسانس رزماری در صنعت عطرسازی

اسانس رزماری از برگ ها و گل های این گیاه استخراج می شود. از این اسانس معمولا در آروماتراپی (اسانس درمانی) به عنوان یک رایحه شادی آور و نشاط آور در درمان افسردگی استفاده می شود. همچنین این اسانس در برخی از محصولات آرایشی و مراقبت مو به دلیل فواید و خواص دارویی که در بالا گفته شد، استفاده می گردد. به علاوه اسانس رزماری با رایحه تند و چوبی خود گاهی اوقات به عنوان یک نت منحصر به فرد به عطر ها اضافه می شود.

استفاده از گلدان رزماری به عنوان یک گیاه زینتی

گیاه رزماری باتوجه به ظاهر خاص و مقاومتی که به خشکی دارد می تواند به عنوان یک گیاه مقاوم در عطر سازی بسیار مورد استقبال قرار گیرد. همچنین به دلیل داشتن گل های آبی و بنفش بسیار جذاب با برگ های سوزنی و ساقه های باریک بسیار مورد توجه باغبانان بوده است. این گیاه را می توان به عنوان یک درختچه زیبا و خوشبو در گوشه باغ و باغچه و یا پرچین پرورش داد و یا رزماری را در گلدان به عنوان گیاه آپارتمانی در خانه نگهداری کرد.

جمع بندی

در این مطلب به بررسی رزماری و خواص آن پرداختیم و اطلاعات لازم را در این باره ارائه دادیم. توجه داشته باشید که مصرف بیش از اندازه این گیاه نیز می‌تواند خطرات بسیار زیادی برای شما به‌ همراه داشته باشد. بهترین راهکار این است که قبل از مصرف این گیاه یا ترکیبات ساخته‌ شده با استفاده از آن حتما با متخصصان تغذیه مشورت کنید. همچنین اگر قرار است رزماری با هدف لاغری نوش جان شود؛ این نکته را در نظر داشته باشید که لازم است در کنار مصرف این گیاه به رژیم غذایی خود نیز توجه داشته باشید.