چای سبز گونهای چای است که از برگها وجوانههای کاملیا سیننسیس که فرایند پژمردگی و اکسیده شدن چای معمولی را نگذرانده به دست میآید. چای سبز اصالتاً محصول چین است اما تولید و توزیع آن به سایر کشورهای شرق آسیا نیز سرایت کردهاست.
انواع مختلفی از چای سبز وجود دارد که با توجه به تنوع استفاده، شرایط رشد، روشهای باغبانی، فرآوری تولید و زمان برداشت، تفاوتهای چشمگیری دارند. اگرچه تحقیقات زیادی در مورد اثرات احتمالی مصرف چای سبز بهطور مرتب انجام شدهاست، اما شواهد کمی مبنی بر تأثیر نوشیدن چای سبز بر سلامتی وجود داشته باشد. البته باید اضافه کرد در برخی افراد که مشکل فشار دارند، فشار خون را پایین میآورد.
تاریخچه چای سبز به قدمتهای بسیار دوری برمیگردد و از تاریخهای باستانی چین به عنوان نخستین محل کشت و مصرف چای گزارش میشود. این نوشیدنی، ابتدا به عنوان دارویی درمانی به کار میرفت و به طور متداول در مناطق گوناگون چین مصرف میشد. در طول زمان، چای سبز به عنوان نمادی از ثروت و شاهانهترین شکل مصرف چای در جامعه چینیها شناخته شد.
در سدههای بعد، چای سبز به کشورهای دیگری چون ژاپن و کره هم وارد شد. در ژاپن، چای سبز به عنوان یک عنصر مهم در فرهنگ ژاپنی و تقدیری از هنر “سادگی” و “صداقت” به حساب میآید و به شکل “چای سره” در مراسم چای ژاپنی گنوانده میشود.
در قرون وسطی، تجارت ابراز علاقه به چای به کشورهای اروپایی گسترش یافت و این نوشیدنی به عنوان یک نماد جدید از شاهانهترین طعمها شناخته شد. در اواخر قرن 17، چای سبز و چای سیاه به صورت تجاری به اروپا وارد شد و در آنجا به سرعت پر طرفدار شد.
از آن زمان به امروز، چای سبز به عنوان یک نوشیدنی محبوب در سراسر جهان شناخته میشود و به دلیل خواص بهداشتی و مفیدی که دارد، در تحقیقات علمی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
چای سبز بهعنوان یکی از سالمترین نوشیدنیهای جهان شناخته میشود و میتواند فواید بسیاری برای سلامتی داشته باشد. طبق تحقیقات در هر 8 اونس (حدود 240 میلیلیتر) چای سبز کمتر از 3 کالری وجود دارد. علاوه بر این، هیچ مقدار قابل اندازهگیریای از پروتئین، چربی، کربوهیدرات، فیبر یا قند در چای سبز یافت نشده است. برخی از خواص این گیاه جادویی عبارتاند از:
چای سبز دارای نوعی پلیفنول (Polyphenol) به نام کاتچین است. کاتچینها (Catechin)، آنتیاکسیدانهایی هستند که رادیکالهای آزاد را خنثی کرده و از آسیب به سلولی جلوگیری میکنند. علاوه بر این، سایر آنتیاکسیدانهای موجود در چای سبز میتوانند آسیب ناشی از قرار گرفتن در معرض اشعه UV خورشید را کاهش دهند. اشعه UV خورشید میتواند روند پیر شدن پوست و احتمال ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد. سایر فواید چای سبز برای پوست عبارتاند از: داشتن خاصیت ضد التهابی، کاهش قرمزی پوست که ناشی از اگزما و آکنه است، کنترل باکتریهای مولد آکنه و جوش، افزایش تولید کلاژن، آبرسانی به پوست، صاف و شفاف کردن پوست و …
استفاده از چای سبز در طب سنتی به قرنها پیش برمیگردد و خواص آن برای درمان انواع مختلف مشکلات سلامتی مورد استفاده قرار گرفته است. از سالها پیش، درمانگران طب سنتی این داروی گیاهی را به شکلهای مختلفی از جمله دم کردن، ضماد کردن و روغن برای مراجعان خود تجویز میکردند. برخی از خواص این چایی از نظر طب سنتی عبارتاند از: سمزدایی از کبد و بدن، کمک به هضم غذا، کنترل وزن با افزایش متابولیسم بدن، کاهش استرس و داشتن خاصیت آرامبخشی، تنظیم قند خون، بهبود گردش خون و جلوگیری از ابتلا به بیماریهای قلبوعروق
برگ چای سبز حاوی ترکیبات مفیدی است که میتواند به کاهش وزن کمک کند. یکی از مهمترین ترکیبات این چای، اپیگالوکاتچین گالات (EGCG) است که میتواند متابولیسم بدن را افزایش دهد. نوشیدن چای سبز قبل از ورزش کردن نیز میتواند به کاهش وزن کمک کند. در یک مطالعه نشان داده شد، مردانی که قبل از ورزش عصاره چای سبز مصرف میکردند، ۱۷٪ بیشتر از مردانی که این مکمل را مصرف نمیکردند، چربی سوزاندند.
چای سبز میتواند به کنترل فشار خون کمک کند. ترکیبات موجود در آن از جمله پلیفنولها ممکن است باعث گشاد شدن رگهای خونی و کاهش مقاومت عروق شوند. این فرآیند به پایین آمدن فشار خون کمک میکند و در طولانیمدت میتواند از بروز بیماریهای قلبی پیشگیری کند. مصرف متعادل چای سبز در کنار سبک زندگی سالم، تأثیر بیشتری خواهد داشت.
بهطور کلی، مصرف چای سبز برای بزرگسالان ضرری ندارد. با این حال، مصرف مقدار زیاد آن در طولانیمدت میتواند باعث بروز عوارضی شود که بهتر است با آنها آشنا باشید.
| عوارض جانبی | توضیحات |
|---|---|
| مشکلات معده | چای سبز دارای تانین است که اسید معده را افزایش میدهد. آماده کردن چای سبز با آب جوش و مصرف این چای با معده خالی میتواند این عوارض را تشدید کند. |
| مضرات چای سبز برای کبد | مصرف مقدار زیاد چای سبز میتواند باعث نارسایی حاد کبد شود. |
| سردرد | چای سبز به دلیل داشتن کافئین میتواند باعث بروز سردرد شود؛ بنابراین توصیه میشود افراد مبتلا به میگرن از مصرف آن خودداری کنند. |
| مشکلات خواب | چای سبز حاوی مقداری کافئین است و ممکن است برای افراد حساس به کافئین مشکل در خوابیدن ایجاد کند. |
| کمخونی و فقرآهن | چای سبز حاوی آنتیاکسیدانهایی است که جذب آهن در بدن انسان را مختل میکند. برای جلوگیری از بروز این عوارض جانبی، میتوانید به چای خود آبلیمو اضافه کنید. |
| استفراغ | مصرف بیش از حد چای سبز میتواند منجر به حالت تهوع و استفراغ شود. |
| سرگیجه و تشنج | کافئین موجود در چای سبز میتواند در صورت مصرف زیاد باعث سرگیجه یا سبکی سر شود. |
بسیار مهم است که چای سبز را به روش درست و اصولی دم کنید زیرا دم کردن نادرست چای سبز باعث میشود که هم چای طعم تلخی بگیرد و هم بخش زیادی از خواص خود را از دست بدهد. مهمترین نکتهای که باید در تهیه دمنوش چای سبز درنظر داشته باشید، این است که نباید آن را مانند چای سیاه در معرض حرارت مستقیم قرار دهید. برای تهیه این چای ابتدا باید آب را روی حرارت قرار دهید تا جوش بیاید. سپس زیر آن را خاموش کنید و بگذارید ۵ دقیقه بماند تا دمای آن کمی کاهش یابد و به حدود 80 درجه برسد. برای دو فنجان چای سبز، یک قاشق غذاخوری سرخالی چای داخل قوری بریزید و سپس آب 80 درجه را به آن اضافه کنید. 5 تا 8 دقیقه زمان دهید تا چای سبزتان دم بکشد. پس از این مدت، چای سبز خوش طعم شما آماده است.
برخلاف چای سیاه، چای سبز فرایند اکسیداسیون (تخمیر) را طی نمیکند. عمل حرارت دادن و خشک کردن برگ چای قبل از تخمیر، باعث حفظ کلروفیل داخل برگ میشود. کلروفیل ماده ای است که باعث سبز شدن رنگ برگ گیاه میشود. از این رو چای سبز با کیفیت نباید برگهای قهوه ای داشته باشد؛ بنابراین زمانی که چای سبز با کیفیت را دم میکنید، رنگ چای در فنجان باید طیفی از رنگ سبز باشد (روشن یا تیره بودن رنگ چای دم کرده بستگی به زمان ماندنش داخل آب جوش دارد). رنگ طلایی یا قهوه ای چای سبز بعد از دم شدن نشانه کیفیت پایین برگ خشک شده این گیاه است. بعد از دم کشیدن در آب داغ، برگ چای به رنگ سبز در میآید. رنگ قهوه ای نشان دهنده این است که گیاه خوب فراوری نشدهاست.
بهطور معمول، مصرف 2 تا 3 فنجان چای سبز در روز برای بیشتر بزرگسالان بیخطر است. مصرف بیش از 5 فنجان ممکن است باعث عوارضی مانند بیخوابی، افزایش ضربان قلب یا تحریک معده شود. افرادی که به کافئین حساس هستند باید میزان مصرف را کاهش دهند.
تا 1 تا 2 ساعت بعد از صبحانه یا بعد از ظهر 1 تا 2 ساعت بعد از صرف ناهار بهترین زمان برای نوشیدن چای سبز است. آنتی اکسیدانها رادیکالهای آزاد را احاطه و خنثی میکنند و از آسیب به بدن و ابتلا به سرطان جلوگیری میکنند.
این زمانها را در رابطه با مصرف چای سبز در طول روز را نظر داشتهباشید:
نوشیدن یک نوشیدنی گرم مخصوصا در شروع یک روز میتواند تأثیر زیادی در افزایش انرژی شما داشته باشد. در این میان برخی از افراد عادت به خوردن قهوه، چای سیاه و نوشیدنیهایی از این قبیل دارند. چای سبز از نوشیدنیهای بسیار مفید و سالم است که میتواند میزانی از کافئین را به بدن شما وارد کند تا برای شروع یک روز آماده شوید. علاوه بر آن فواید بسیار زیاد این چای و تأثیر آن بر کاهش وزن و تناسب اندام بر کسی پوشیده نیست. از این میتوانید با رعایت موارد احتیاط از این نوشیدنی استفاده کنید.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.
